Đầu tiên hết mình chúc mọi người một giáng sinh an lành nhé. Cho những bạn chưa đọc phần 1 thì Hồi ức về những ngày điên đảo với tiền ảo và tiền thật (Part 1) đây.
…
Vấp một xíu vậy thôi, nhưng chắc chắn là mình vẫn ở lại. Sau đợt điều chỉnh thì giá vẫn quay lại đà tăng trưởng. Trên Internet dần bắt đầu những tin tức cho rằng thị trường đang vào giai đoạn siêu chu kỳ - nghĩa là sự tăng trưởng sẽ kéo dài không ngừng cho nên là hãy tham gia đầu tư crypto trước khi quá muộn. Khi những tin tức này rộ lên thì bên trong mình cũng nổi lên một cảm giác tinh tướng - cảm thấy bản thân thật là thức thời, có khả năng nhìn thấy được tương lai đi trước thời đại các kiểu. Mình bắt đầu sử dụng twitter, đó thực sự là một thế giới khác so với những nền tảng mình đang dùng lúc đó như Facebook và Instagram. Điều tích cực là mình có thể tìm thấy được những chủ đề thú vị mà ít có dịp được xem và bàn luận như crypto và công nghệ (đặc biệt mình đánh giá rất cao cộng đồng indie hacking ở đó). Còn điều tiêu cực: mình đã chính thức bước vào khu giăng bẫy bắt tinh tinh (ape - cụm từ để chỉ mấy nhà đầu tư nhỏ chịu ảnh hưởng từ KOL, tin tức để đưa ra quyết định đầu tư). Hầu hết những dự án “tiềm năng” mà mình tham gia đều xuất phát từ kênh thông tin này. Phải công nhận những “người đặt bẫy” ở đây họ làm mọi thứ mlem kinh khủng: những bài viết có bình luận sôi nổi, những câu chuyện về sự đổi đời của kẻ yếu thế, những cái meme vừa hài vừa khơi gợi sự thượng đẳng trong cộng đồng lưu hành nó - tất cả quyện lại càng cường hoá thêm sư háo hức và lòng tham của những con tinh tinh như mình. Mình dần bỏ nhiều thời gian hơn để rơi vào những lỗ thỏ họ tạo ra, mỗi ngày lại tìm ra những bài viết mới những dự án mới, xao lãng công việc chính và tạo ra nhiều lệnh chuyển tiền hơn. Mọi thứ lúc đó xảy ra với tốc độ nhanh và hỗn loạn, dòng tiền của mình cứ chảy búa lua xua thay vì chỉ đơn giản là VND sang Bitcoin và Bitcoin về VND như trước, mình gần như không thể theo dõi được những biến động xảy ra với danh mục đầu tư tổng của mình. Có những dự án mình đi vào có lời rất nhanh nhưng không chịu bán đi mà đợi lúc tàn cuộc mới thoát (mua đất ảo của dự án Big Time, lúc mua 1300, lúc đỉnh 3300, lúc bán 650, giá hiện tại 210) hay những dự án thất bại thảm hại nhưng vì sự tiếc rẻ mà vẫn giữ (GuildFi lúc mua 4.07, mình mua ngay đỉnh 😢, giá hiện tại 0.1 giảm 97% mà mình vẫn chưa bán - cái này xác định mất trắng rồi hic nghĩ lại cay vãi). Một yếu tố khác làm cho việc giữ lại những cục cứt này hấp dẫn là ở lời hứa lãi suất cực cao nếu giữ chúng, tỉ lệ giao động từ 50-200% lãi một năm. Mình biết bây giờ khi mọi chuyện đã rồi thì kể lại thấy nó rất lố bịch, nhưng ở thời điểm đó con số lãi này lại là 1 cái gì đó … hợp lý.
<aside> ✏️ Tính sơ sơ lại thiệt hại của mình sau một khoảng thời gian lăn lộn với shitcoin thì bay cỡ 4000 đến 4500 đô ~ 92-106tr. Con số này chưa bao gồm sự sụt giảm giá trị của 2 đồng chính là BTC và ETH.
</aside>
Quá thất bại trong việc làm giàu nhanh, mình cũng thất bại luôn trong việc bảo toàn lợi nhuận đã tích trữ được trong mùa đông. Mình không còn thắt chặt chi tiêu như trước, việc chi tiêu dần trở nên phóng khoáng hơn với tâm thế rằng mình là người có tiền, dù cho hầu hết những lợi nhuận mình có vẫn chưa về tới tài khỏan ngân hàng. Mình dần dành hơn một nửa thu nhập hằng tháng của mình cho việc tiêu dùng so với mức 30-40% trước đó. Việc có thể kiếm được (hay mất đi) lợi nhuận chớp nhoáng so với làm lụng chăm chỉ để nhận lương đều đều mỗi tháng đã khiến mình chi tiêu một cách lơ đễnh hơn. Mình gần như không tiết kiệm được gì đáng kể ở giai đoạn này vì số tiền còn lại cũng được dùng để nướng vào thị trường. Có một thời điểm mình muốn chốt lời bitcoin vì thấy thị trường đảo điên quá có lẽ phải rút bớt quân nhưng cũng vì cảm giác bị bỏ lỡ chuyến tàu “siêu chu kỳ” nên mình cũng không bán nhiều. Và đoán xem số tiền mình có được từ việc bán Bitcoin được dùng để làm gì?
Mình góp tiền đó vào việc mua một miếng đất ở Lâm Đồng và không lâu sau đó thị trường bất động sản ở đó rơi vào trạng thái đóng băng. Đồng nghĩa với việc mình đã đu từ một cái đỉnh này sang một cái đỉnh khác. Đúng là không có giới hạn cho độ ngu của mình các bạn ạ.
Rồi chuyện gì đến cũng đến, con quái thú Crypto bị nhồi cho lớn đến mức không có đủ đồ ăn để giữ cho nó tiếp tục duy trì và phát triển. Các chủ chốt trong hệ sinh thái bắt đầu sụp đổ, chí mạng nhất với LUNA. Mình đã trải qua một giai đoạn bầm dập trước đó rồi nên tới lúc này mình khá là bình thản vì mình đã xác định cắt lỗ rất nhiều phi vụ rồi. Lúc nhận được tin tức đó, mình chỉ đơn giản là đưa ra hành động vì thực sự là không còn hy vọng vớt vát gì nữa. Cảm giác vừa đau đớn vì tiếc của nhưng thực sự là có một chút thanh thản vì từ giờ mình sẽ không còn phải chầu chực những thông tin liên quan đến chúng nữa. Mình dần tỉnh ra, nhận ra rằng đây không phải là cách mình muốn kiếm tiền. Nó lấy của mình nhiều hơn mình nghĩ - không chỉ là tiền mà nó còn là sự tập trung cho giây phút hiện tại, sự yên bình, tính say mê trong công việc lập trình, sự kỉ luật trong tiền bạc và trên hết là sự an toàn về tài chính của mình và những ngừoi mình yêu thương. Rất nhiều điều đã bị lấy đi trên hành trình tìm đường tắt đến sự tự do tài chính của mình. Lúc mình cắt lỗ cảm giác như là mình cũng đã cắt đi sợi xích đang dần dày lên trong 1 năm qua. Đau chứ, nhưng nó đỡ dần qua thời gian. Sự chống chọi với cảm giác FOMO hay tiếc nuối về những gì đã mất vẫn kéo dài thêm vài tháng sau đó và nó thực sự không dễ chịu tí nào nhưng mình xứng đáng bị như vậy.
Đó là tất cả những gì mình đã trải nghiệm được trong suốt chu kỳ vừa rồi của Crypto. Lúc viết 2 chương cuối thấy khó chịu lắm nhưng như vậy là tốt, mình không nên quên cảm giác này. Bài viết này là một nỗ lực để xăm những cảm giác này lên cơ thể mình về những chuyện đã xảy ra. Bản thân mình đến bây giờ vẫn giữ một niềm tin chân thành dành cho Bitcoin rằng đó là một phát minh để phá vỡ thế độc quyền trong kiểm soát tiền tệ của nhà nước đặc biệt là đồng đô la của Mỹ, ở góc độ lợi ích cá nhân thì với mình BTC là một lựa chọn khác tương đối ổn so với việc gửi tiền vào ngân hàng. Chỉ là cái ngày Bitcoin đạt đỉnh mới, mình sẽ không bị lòng tham bên trong hay sự ồ ạt của truyền thông bên ngoài nuốt chửng thêm một lần nữa. Trong lúc đợi cái ngày đó đến, mình sẽ tiếp tục tích luỹ tài sản và mài giũa tư duy phản biện - những chất liệu quan trọng nhất để rèn ra cây kiếm cắt đứt cái bánh xe rat-race.
Đây là một bài viết mình chủ yếu viết cho chính bản thân mình nên nếu bạn đọc mà thấy nó hay thì mình thực sự nghĩ chúng ta sẽ hợp với nhau đó. Nếu vậy thì hãy tham gia nhóm telegram này để giữ liên lạc với mình nhé 🙆